BULACAN NOON HANGGANG NGAYON ni Art Ezeniel Dela Cruz
Maligayang Pagdating sa Lalawigan ng Bulacan!
Alam niyo ba na ang pangalang "Bulakan" ay nagmula sa salitang Tagalog na "bulak" sa kadahilanang nang unang dumating ang mga Espanyol sa baybayin ng Pilipinas, natagpuan nila ang napakaraming bulak na lumalaki nang sagana sa maraming lugar sa Luzon, partikular na sa lugar na kinatatayuan ngayon ng Bulakan.
Bago dumating ang mga Kastila, ang Bulakan, pati na rin ang natitirang bayan ng lalawigan ng Bulacan, ay binubuo ng maliit na kalat na mga pamayanan ng mga nayon na tinawag na "barangay", isang salitang nagmula sa pangalan ng mga bangka na ginamit ng maagang paglalayag ng mga Malay na nagpunta sa iba`t ibang mga isla ng tinatawag nating Pilipinas ngayon.
Ang mga hinalinhan ng ating mga ninuno ay nanirahan sa iba't ibang bahagi ng kapuluan, at ang kanilang mga nayon at mga barangay ay pinamumunuan ng bawat pinuno ng isang maliit na pinuno na nagdala ng titulong "Gat" tulad ng Gat-Maytan, Gat-Salian, at "Gat-Dula", "Lakan" at "Lakandula". Ang mga maagang naninirahang ito ay nanirahan sa tabi ng mga dalampasigan at ilog, kaya't tinawag silang "taga-ilog", nangangahulugang mga tao na naninirahan malapit sa mga ilog o iba pang mga daanan ng tubig. Mula sa katagang ito na "taga-ilog" nagmula ang salitang "Tagalog".
Ang Bulacan ay isa sa mga opisyal na lalawigan mula nang maitatag ang Republika ng Pilipinas. Ang lalawigang ito ay matatagpuan sa Gitnang Luzon Rehiyon ng bansa. Mula sa Maynila na kabisera ng ating bansa, ang Bulacan ang lalawigang nasa hilaga nito kaya naman kinilala ang Bulacan bilang “Northern Gateway from Manila”. Ito ay hangganan ng mga lalawigan ng Aurora at Quezon sa silangan, Nueva Ecija sa hilaga, Pampanga sa kanluran, ang Rizal sa timog-silangan at Manila Bay sa timog-kanluran.
Ang Doña Remedios Trinidad (DRT) ay ang pinakamalaking munisipalidad sa Bulacan na mayroong kabuuang sukat ng lupa na halos 93,298 hectares o halos 36 porsyento ng kabuuang lupang panlalawigan. Sinundan ito ng mga munisipalidad ng San Miguel at Norzagaray na may mga lugar na lupain na kumakatawan sa higit sa 6 na porsyento ng kabuuang lalawigan. Sa kabilang banda, ang Obando ay may pinakamaliit na landmass na may lamang 1,458 hectares o 0.56 porsyento ng buong lugar ng Bulacan.
Ipinagmamalaki ng Bulacan ang tunay na mayayamang pamana ng kasaysayan rito. Kabilang na ang Limang daan at animnapu’t siyam (569) na baranggay sa loob ng dalawampu’t isang (21) munisipalidad at tatlong (3) siyudad na isinilang dito kabilang ang mga bayan ng Angat, Balagtas, Baliuag, Bocaue, Bulakan, Bustos, Calumpit, Dona Remedios Trinidad, Guiguinto, Hagonoy, Marilao, San Miguel, Obando, Pandi, Paombong, Plaridel, Pulilan, San Ildefonso, San Miguel, San Rafael, at Santa Maria. Kasama rito ang mga Siyudad ng San Jose del Monte, Malolos, at Meycauayan.
Unti-unti na ngang umuunlad ang Lalawigan ng Bulacan, kamakailan lamang ay inanusyo ang panukalang pagpapatayo ng "New Manila International Airport sa lalawigang ito.
Galing sa rappler, "San Miguel Corporation (SMC) on Tuesday, December 15, said the New Manila International Airport in Bulacan will begin construction in the 1st quarter of 2021." Ang panukalang-batas ay nagbibigay sa San Miguel Aerocity Inc. ng isang prangkisa upang mabuo, mapaunlad, mapatakbo at mapanatili ang New Manila International Airport sa Bulacan, na makikitang magsilbi sa mga manlalakbay mula hilaga at gitnang Luzon. Matatagpuan ito malapit sa pinataas na kalidad at pinagandang Clark International Airport sa Pampanga.
Tunay ngang yumayabong na ang pag-unlad ng Lalawigan ng Bulacan at makikitang hindi ito nagpapahuli sa ilang mga patuloy na umuunlad na mga kalapit-lalawigan. Unti unti ay mas nagkakaroon ito ng mas matibay na pagpapalawig sa mga tulong na iaambag nito sa kinakabukasan ng ating bansa.
Sanggunian:
https://www.cnnphilippines.com/business/2021/1/4/SMC-franchise-Bulacan-Airport-City-lapses-into-law.html
https://www.bulacan.gov.ph/generalinfo/index.php
ANG MGA NAMAHALA SA BULACAN ni Monina Nicole Sunga
1. Heneral Gregorio Del Pilar
Isa si Gregorio sa mga kilalang "Romantic Figures" sa kasaysayan ng Pilipinas at isa sa pinaka batang heneral sa Hukbong Rebolusyonaryo. Siya ay isinilang sa San Jose, Bulacan noong Nobyembre 14, 1875. Nakilala siya bilang “Hero of Tirad Pass” o sa tagalog ay "Bayani ng Pasong Tirad". Bago siya nawala sa mundong ito ay naisulat nya ang mga katagang ito, “I am surrounded by fearful odds that will overcome me and my gallant men, but I am pleased fighting for my beloved country”
2. Heneral Isidro Torres
Si Heneral Torres ay ipinanganak noong Abril 10, 1886 sa Matimbo, Malolos, Bulacan. Sa edad na 16 ay napagbintangan sya na pumatay sa pari na nangongolekta ng pera galing sa simbahan. Isa siya sa mga rebolusyonaryong iniwan ang kanilang bahay sa Bulacan at dinala ang kanilang pamilya sa gubat nang magsimula na ang rebolusyon.
3. Teodoro Sandico
Isinilang si Sandico sa Pandacan, Manila noong Marso 31 1860. Nagawa niya din lumibot sa iba’t ibang bansa at nagbukas ng bicycle shop sa Leige. Sakanya nagsimula ang “Patrido Nationalista”. Noong Agosto 22 1906, siya ay hinirang bilang lider ng Partido Independista Nacional Imediesta.
4. Pablo Tecson
Si Ginoong Tecscon ay namahala sa Bulacan noong 1902 hanggang 1906.
Ipinanganak siya nooong Hulyo 4, 1859 sa San Miguel de Mayumo Probinsya ng Bulacan. Nagsimula siya mag aral sa San Miguel at itinuloy sa San Juan de Letran kung saan nya natapos ang Bachellor of arts. Nagserbisyo sya sa Pahayagan Patnubay ng Catolico, inilabas noong April 1890. Isa siya sa nakadiskubre ng "Katipunan’s balangay Arao" sa San Miguel.
5. Donato Teodoro
Si Ginoong Teodoro naman ang pumalit kay Tecson na namahala sa Bulacan noong 1906 hanggang 1909
Natapos niya ang kursong abogasya dahil sa sipag at tiyaga. At nagpapatira siya ng mga aspiring students niya sa kaniyang bahay. Tinuloy ng kanyang pangalawanga asawa ang kaniyang Gawain pagkatapos niyang mamatay.
6. Juan B. Carlos
Si Ginoong Carlos ang humalina kay Teodoro na nagsimulang namahala sa Bulacan noong 1919 hanggang 1920
Ipinagpatuloy niya ang sinimulan sa namatay na si Donato Teodora. Nagsimula ang pagtatayo ng Provincial Court noong kanyang termino.
7. Pio Valenzuela
Namahala siya sa loob ng mga taong 1921 hanggang 1925
Noong Hulyo 11, 1869 siya ay ipinanganak sa Polo, Bulacan,una siyang nag aral sa bahay. Naging Presidente ng Munisipyo noong 1899 habang nasa kulungan. Nakilala rin siya bilang isang taong tuwid sa pagsasalita.
8. Restituto J. Castro
Namuno sa lalawigan ng Bulacan noong mga taong 1925 hanggang 1928. Sa kan'yang pamamahala noong Enero 20-21, 1927 – Ginanap ang Provincial Bulacan Carnival sa Provincial Government Grounds.
9. Jose Padilla Sr.
Siya ay isang abogado galing sa Plaridel at nagging Gobernador noong 1928 hanggang 1931.
10. Cirilo B. Santos
Mga taon ng pamamahala: 1931 hanggang 1934
Siya ay nag-aral sa San Juan de Letran at nagtapos ng Bachelor of Law sa Unibersidad ng Sto. Tomas. Naging konsehal ng bayan, hukom tagapamayapa, at kasapi ng mga Lupon ng mga Paaralan sa Bulacan. Nahalal na kinatawan para sa ikalawang distrito noong 1919 at noong 1928, Nahalal na gobernador sa halalang ginanap noong Hunyo 2, 1931.
Sa Panahon ng kanyang panunungkulan ay nahingi niya mula sa pamilya ni Don Antonio Bautista ang lupang kasalukuyang kinatatayuan ng Bulacan Provincial Hospital at naipagawa ang maikling daan sa pagitan ng Tabang at Poblacion, Guiguinto noong 1932.
11. Jacinto Molina
Tubong Bulakan, Bulacan, Nahalal at naglingkod bilang Gobernador noong 1938 hanggang 1940. Sa Panahon ng kanyang panunungkulan ay naikuha niya ang pamahalaan ng lugar para sa provincial nursery sa Tabang Guiguinto. Nagpatayo rin siya ng mga narseri buildings at noong Disyembre 1938, ang Ipo Dam sa Norzagaray na sinumulang ipatayo noong 1935 ay nakumpleto. Ang flashboard ng nasabing dam ay may habang 124 metro at ang luwang mula sa ibabaw hanggang ilalim ay 12 metro. Ito ay nagtutustos ng 115 milyong gallon ng tubig sa La Mesa Dam reservoir patungo sa Balara.
12. Emilio Rustia
Naging Gobernador siya noong panahon ng Commonwealth noong 1941 hanggang 1943. Noong nagsimula ang World War II nagpatuloy siya sa Japanese sponsored civilian government.
13. Fortunato Halili
Naging Gobernador ng Bulacan noong nahalal si Presidente Roxas sa Pilipinas at naging gobernador ulit pagkatapos ng dalawang taon. Ang pinaka malaking nakamit niya ang mabilis napaghilom ng Pilipinas galing sa Gera. Ang Kapitolyo ay naayos noong kaniyang panunungkulan sa halagang P 121, 800.00.
14. Alejo S. Santos
Naging Bulacan Military Area Commanding Officer at ang mga Gerang panahon ang nagpanalo sakanya. Naging Congressman siya sa pangalawang distrito ng Bulacan noong 1949 at tumakbo laban kay Jose Suntay at nanalong Gobernador pagkatapos ng kanyangfg termino.
15. Tomas S. Martin (1958-1963)
Si Martin ay tubong Hagonoy Bulacan. Anak ni Don Miguel Martin at Nicolasa Sebastian. Ag kanyang ama na si Don Miguel ay naging alkalde ng Hagonoy at bokal ng Junta Probinsyal Bulacan. Ang pinaka malaki niyang narating ay ang mapalapit ang mga tao sa Gobyerno. Palagi niyang binibisita ang mga tao at madaming Communnity based project.
16. Jose M. Villarama
Pinaka matandang anak nina Pedro Villarma at Luisa. Siya ay Graduate ng Medisina galing sa UST noong 1942. Nakapasa sya sa Board Exam noong taon din na iyon at nagging business man din kasabay ng sa Politika. Noong 1963 ay nag resign siya na vice president at tumabkong Gobernador laban kay Gov. Martin.
17. Ignacio Santiago
Siya ay isang matagumpay na Mayor ng Valenzuela sa una. At ang kanyang mga kaibigan ay sinabing tumakbo siya bilang gobernador sa Bulacan. Siya ay lumaban kay Gov. Villarama noong 1967 na lamang ng 56,000 na boto.
18. Armado Pineda
Isinilang sa Calizon, Calumpit, Bulacan noong September 13, 1920 sa mag-asawang Francisco Pined at Leona Torres. Siya ay nagtapos ng Bachelor of Science in Commerce sa Far Eastern University. Siya ay naging Punong Bayan ng Calumpit Noong 1956-1959 at muling nahalal at nanungkulan noong 1960 hanggang 1963 at naging “Outstanding Mayor” sa Gitnang Luzon naging bokal noong 1964.
18. Roberto M. Pagdanganan
Ang kanyang tatay ay dating baranggay captain at municipal councilor, karpintero at magsasaka, at ang kanyang nanay ay nagtitinda sa palengke. Si Roberto o kilala bilang "obet" ay graduate ng elemtary at highschool bilang Valedictorian. Nakapagtapos siya ng kursong BS Chemical Engineering sa Manuel L. Quezon University bilang kauna-unahang Summa Cum Laude ng School of Engineering sa unibersidad.
19. Josefina Mendoza Dela Cruz
Isa siyang tagapagtaguyod ng kilusang "Feminista". Siya ay mas nakatutok sa mga pambabaeng Gawain. Siya ay lumaki sa Lolomboy, Bocaue, Bulacan. Siya ang pinaka matanda sa limang magkakapatid. Ang babaeng Gobernador na nag aral sa Ateneo de Manila University sa QC. Nakapagtapos siya ng Bachelor of Science in Management Engineering noong 1979 at Bachelor of Arts Major in Psychology in 1980, Cum Laude at Magna Cum Laude.
20. Joselito R. Mendoza
Nagkaron siya ng mga sumusunod na award na
"DOCTOR OF HUMANITIES" - "Honoris Causa" galing sa Bulacan Agricutural State College, San Ildefonso, Bulacan noong April 11, 2008.
"BEST LOCAL CHIEF EXECUTIVE" bilang parte ng 2007 Best PESO Award
- 1st Class Province Category given by the Department of Labor and Employment - National noong Oktubre 1, 2008 sa Almond Hotel, Butuan City.
- "BEST LOCAL CHIEF EXECUTIVE" bilang parte ng 2008 Regional Best PESO Award-1st Class Province Category na binigay ng Department of Labor and Employment - Region III noong February 5, 2009 sa Oxford Hotel, Clark Field, Pampanga.
21. Wilhelmino M. Sy-Alvardo
Siya ay ipinanganak noong December 29, 1946 sa Hagonoy, Siya ay consistent honor student mula elementary at highschool. Natapos ang Bachelor of Science in Commerce major in Banking and Finance sa UST. Dahil sa mga accomplishment niya ay eto ang kanyang naging award, degree of Doctor of Humanities honoris causa ng Bulacan State University.
22. Daniel R. Fernando
Ang kasalukuyang nakaupo sa pagiging Gobernador ng Bulacan ay nagmula sa Tabang, Guiguinto, Bulacan.
- Marami siyang award kagaya ng mga sumusunod:
2014 Outstanding Local Legislator (Vice Governor Category) Given by Superbrand,
2014 Distinguished Alumni Achievement Awardee Given by the University of the East Caloocan Alumni Association Inc.,
2013 Gintong Palad Public Service Awardee Given by the Movie Writers Welfare Foundation and Elements Marketing and Advertising Service,
2012 Most Outstanding Public Servant Given by Gawad Amerika Award Celebrity Center, Los Angeles, California,
2011 Most Outstanding Provincial Vice Governor Given by Press Media Affair Center (PMAC),
2011 Foremost Advocate of Good Government Given by PMAC,
2011 Best Provincial Official of the Year Given by PMAC,
2011 Exemplary Public Service Award Given by PMAC,
1995 Natatanging Anak ng Bulacan Achievement Awards Most Outstanding Board Member Awardee from Central Luzon Media Association.
Sunggunian:
FOODTRIP SA BULACAN ni Klyde Dexter Macapugay
Ang Lalawigan ng Bulacan ay mga pag kain pinag mamalaki na talaga naman na masarap at mga naimbentong pakain at mga restaurant na kilala sa ating lalawigan
Tinapang Bangus
Ito ay ipinag mamalaki ng bayang Obando Bulacan, at ang pinaka sikat na tindahan ay tindahan ni Nanay Elvie's Relyano, at ang lasa ng pagkaing iyong nakikita ay katangi tangi dahil eto ay bihira nating makita o matitikman.
Pumunta naman tayo sa Bayan ng Malolos kung saan ay ang kanilang pinag mamalaki ay ang...
Empanada de Kaliskis
at ang palaman neto ay karne ng manok at hinaluaan ng patatas, at ang pagkaing ito ay kinakain na mula pa noong 1820 at hanggang ngayon ay hindi pa din ito nakakalimutan.
Minasa
Ito ay ating matatagpuan sa bayan ng Bustos ang Minasa ay isang uri ng biscut na may nakakaakit na disensyo ng bulaklak nagawa sa Cassava flour at Eto ay inihahain na mula pa noong panahon ng kastila, at hanggang ngayon eto ay binabalik balikan padin ng mga tiga ibang lugar.
Mga Tampok na kainan o restaurant sa lalawigan ng Bulacan na naghahain ng masasarap at malinamnam na mga putahe:
1. Hapag Restaurant and Event Place
2. Nina’s Fried Itik
Eto ay ang Ninas’s Fries Itik Restaurant. mapupuntahan natin ito sa 358 Santan St, San Jose, Plaridel. Sila ay nag simula sa Eat All You Can. At ang mga pinakamasarap na inihahain dito ay ang kanilang Fried itik at Adobong itik at meron din silang Pork sisig at Crispy. At dito ay mararandaman mo ang pagiging Pinoy dahil kayo ay kakain sa sa kubo sabay sabay.
3. Lee Foo Panicteria
Ang Lee Foo Panciteria ay ating makikita sa 112 Cagayan Valley Rd, Sta Rita Guiguinto. Eto 35 na nakatayo sa lalawigan ng Bulacan. Sila ay nag hahain ng kanilang pinag mamalaking Pancit Canton, Canton Tustado at Lee Foo Chicken at Tapsilog at Lechong Kawali. At sila ay may branch din sa Pulilan, Bulacan. At ang mga pag kain dito ay karaniwang pag kain ng mga Chinese.
4. Cafe Nenzo
Ito naman ang Dreamy “Unicorn” Cafe. At ito ay matatagpuan sa 1200 ARBE Mac Arthur Highway. At ang mga pwedeng kainin dito ay Nutty Banana Waffles, Peach Mango A La Mode Waffle. At kung gusto mo o nyong makapag pahinga ng maayos o maka pa bonding dito na kayo pumunta dahil ito ay bukas kahit hating gabi.
6. Coficut Brews and Booze
Ang Citang’s Eatery ay makikita sa 620 Kautro Kantos, Sta. Isabel, Malolos. ito ay kilala sa Bulacan dahil 1970 ay ginawa at binuksan ito. At ito napalabas na sa Telebisyon gaya ng ABS-CBN, GMA at CNN Philippines. dahil sa mga miryendang pwedeng ipasalubong sa mga mahal natin sa buhay. Gaya ng Biko at Sapin sapin at iba pa.
8. Pepper’s Grill
9. Hiromitsu Restaurant
Ang Hiromitsu Restauran ay ating makikita sa Centro Mall Plaza, Basuranan 1st, Pandi. At ito ay isang uri ng Japanese Restaurant. Dito ay ating matitikman ang mga pag kain tulad ng Spicy Tuna, Hiromitsu’s Deep Fried Tempura Maki. Ang mga pag kain dito ay karaniwang pagkain ng mga Japanese.
10. Bistro Maloleno
Sanggunian: https://explore.traveloka.com/bulacan/restaurants
TANYAG NA MGA SIMBAHAN SA LALAWIGAN NG BULACAN ni Erica Magcalas
Parokya ni Sta. Monica (Angat)
Ipinakikilala Ang Santa Monica Parish Church na isa sa pinakamatandang simbahan sa lalawigan ng Bulacan. Ang simbahan na ito ay nakalugar sa Poblacion, Angat, Bulacan. Dagdag pa dito, ang lugar ng Angat ay naging isang parokya noong 1683, na ginagawang ikaanim na pinakalumang parokya sa Bulacan.
Pagdating naman sa mga tampok na arkitektura, ang Santa Monica de Angat Parish Church ay dinisenyo sa istilong arkitektura ng Baroque at nagtatampok ng mga kuwadro na gawa sa kisame na kahawig ng mga nasa Sistine Chapel. Maaaring mapatunayan ito sa pagkakaroon ng 18 mga adobe post, kasama ang walong mga bintana. Ang mga bintana, estatwa na niches, at mga puwang sa pagitan ng mga pahalang na kurso ng string, na hinati ang harapan ng harapan sa tatlong bahagi, ay pinalamutian ng mga floral na larawang inukit. Gayundin, ang mga foliated cresting sa raking course ng pediment ay ginamit bilang isang idinagdag na gayak.
SANGGUNIAN: https://en.wikipedia.org/wiki/Santa_Monica_Parish_Church_(Angat)
Parokya ni San Agustin (Baliuag)
Ang Saint Augustine Parish Church ng Baliuag na karaniwang kilala bilang Baliuag Church, ay isang simbahang Romano Katoliko na matatagpuan sa Plaza Naning sa sentro ng Baliuag, sa lalawigan ng Bulacan. Ang simbahang ito ay isang simbahan ng parokya ng Diyosesis ng Malolos.
Ang parokya na ito ay itinatag ng mga Augustinian noong 1733 sa ilalim ng patronahe ni San Augustine ng Hippo. Ang kapistahan ng bayan ay ipinagdiriwang tuwing ikalawang Linggo ng Mayo. Sa pagdiriwang ng Great Jubilee ng simbahan noong taong 2000, itinalaga ng Diyosesis ng Malolos ang Simbahang Baliuag bilang isa sa 11 mga simbahan sa pamamasyal sa lalawigan ng Bulacan. Noong 2015, itinalaga muli ng Diocese of Malolos ang Simbahan ng Baliuag bilang isa sa mga simbahang Jubilee ng Mercy sa lalawigan ng Bulacan para sa Extraondro Jubilee Year of Mercy ni Pope Francis na magtatapos sa Nobyembre 20, 2016.
Ang prusisyon ng Biyernes Santo ng simbahan ay isa sa pinakamahabang prusisyon sa bansa na mayroong higit sa 100 mga relihiyosong float ng mga eksena na nagpapakita ng mga kwento mula sa libro ng mga ebanghelista mula sa bagong tipan.
SANGGUNIAN: https://en.wikipedia.org/wiki/Saint_Augustine_Parish_Church_(Baliuag)
Parokya ni San Pascual Baylon at Pambansang Dambana ng Nuestra Señora Inmaculada Concepcion de Salambao (Obando)
Sa ilalim ng watawat ng Espanya, itinatag ang simbahang ito ng mga misyonerong Franciscan. Sa buwan ng mayo Taun-taong ginaganap ng mga parokyano at ang ilang mga deboto ang tatlong araw na Obando Fertility Rites bilang parangal sa tatlong santo ng patron na sina St. Pascual Baylon, St. Claire ng Assisi at Our Lady of Salambao ang pagdiriwang na binanggit ni Jose Rizal sa mga pahina ng kanyang nobelang wikang Espanyol, ang Noli Me Tangere sa Kabanata 6: Kapitan Tiago.
Ang Obando Church ay itinayo ng Orden ng Pransiskano, na pinamumunuan ni Rev. P. Manuel de Olivencia, ang unang kurata ng Obando, noong Abril 29, 1754. Ang simbahan ay nawasak sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig sa paglaban para sa pagpapalaya mula sa pamamahala ng Hapon. Ayon sa ilang ulat, ang mga orihinal na estatwa ng Our Lady of Salambao, Santa Clara at San Pascual Baylon ay nawasak din sa laban, at ang mga imaheng kasalukuyang iginagalang ay kinomisyon ng pagtitiklop ng mga orihinal na imahe. Ang simbahan ay itinayong muli noong 1947 sa pamamagitan ng pagsisikap ni Rev. Fr. Marcos C. Punzal sa tulong ng mga lokal na parokyano ng Obandeño.
SANGGUNIAN: https://en.wikipedia.org/wiki/Obando_Church
Santiago Apostol Church (Plaridel)
"Ang Bayan ng Magiting at Mahimalang si Santiago ng Quingua" ay kilala bilang Plaridel Church o Quingua Church, ay ikalabing-limang siglo ng Roman Catholic Church sa ilalim ng pagtangkilik ni Saint James the Apostol at matatagpuan sa tabi ng kalye ng Gobernador Padilla, Brgy. Poblacion, sa Plaridel, Bulacan, Pilipinas. Noong 1961, ang isang makasaysayang marker ay na-install sa simbahan ng National Historical Committee.
Dagdag pa dito, ang simbahan ng Plaridel ay unang itinatag bilang isa sa mga bisita ng Malolos noong 1581 at sinimulan ni Fray Mateo Mendoza OSA na namamahala sa Malolos Convent ang Kristiyanisasyon ng Encomienda Binto y Quingua. Matatagpuan ito sa isang baryo na ngayon ay tinawag na "Lumangbayan" ay inilipat ang misyon ng chapel sa kasalukuyang lokasyon nito sa kabila ng ilog Quingua na mas kilala ngayon bilang Angat River dahil sa madalas na pagbaha.
Basilica Menor de Nuestra Señora de Imaculada Concepción o Malolos Cathedral (Malolos)
Ang Malolos Cathedral, kilala rin bilang Basilica Menor de Nuestra Señora de Imaculada Concepción ay isang makasaysayang simbahan sa Pilipinas na matatagpuan sa Lungsod ng Malolos, ang kabisera ng lalawigan ng Bulacan Ang katedral na ito ay upuan ng simbahan ng Obispo ng Diyosesis ng Malolos na isang kahalili ng Archdiocese ng Maynila. Itinatag ang simbahan na ito noong 11 Hunyo 1580 at ang nagpatatag ay si Matheo de Mendoza noong 1817.
SANGGUNIAN: https://en.wikipedia.org/wiki/Santiago_Apostol_Church_(Plaridel)
Barasoain Church (Malolos)
Ito ay opisyal bilang "Our Lady of Mount Carmel Parish" ay isang simbahang Romano Katoliko na itinayo noong 1888 sa Malolos, Bulacan. Ang simbahan na ito ay Itinatag noong ika-31 ng Agosto, taong 1859 bilang pag-aalay kay Lady of Mount Carmel na kung saan ito ay hawak ng mga Reliko na sina John Paul II, Emilio Aguinaldo, Felipe Calderon at Pedro Paterno.
Dagdag pa dito, ang salitang "Barasoain" ay nagmula sa Barásoain sa Navarre, Espanya na kung saan nahanap ng mga misyonero ang lugar sa Malolos na kapansin-pansin ang pagkakapareho. Nang sumiklab ang rebolusyong Pilipino, nilikha ng mga awtoridad ng Espanya ang terminong "baras ng suwail," na nangangahulugang "piitan ng masungit" sapagkat ang simbahan ay isang lugar ng pagpupulong ng mga kontra-Espanyol at kontra-kolonyal na ilado.
SANGGUNIAN: https://en.wikipedia.org/wiki/Barasoain_Church
Pambansang Dambana ng Dakilang Awa ng Diyos (Marilao)
Ang National Shrine of the Divine Mercy o sa tagalog ay Pambansang Dambana ng Dakilang Awa ng Diyos ay isang simbahan na nakatuon sa Banal na Awa sa Marilao, Bulacan, Pilipinas. Itinaas ito sa katayuan ng Pambansang Dambana ni Archbishop Orlando Quevedo ng Catholic Bishops Conference ng Pilipinas. Ang unang Misa ay ginanap sa lugar noong Pebrero 2, 1992, ang Kapistahan ng Pagtatanghal.
Dagdag pa dito sa likuran ng simbahan ay isang modelo ng Kalbaryo na may mga buhay na estatwa ng Stations of the Cross.
Ang Guadalupe Chapel sa basement ng simbahan kung saan ang larawan ng Our Lady ay nakaluklok ng trono kasama ang dumadaloy na tubig na itinuring ng maraming mga peregrino na nagpapagaling.
Ang Rosary Hill, Grotto ng Our Lady of Lourdes kung saan ang mga tao ay maaaring manalangin para sa mabuting kalusugan,
ang Grotto of the Resurrection habang naririnig nila ang pagbulwak ng tubig mula sa mga talon,
ang Saint Faustina Hall, isang awditoryum kung saan gaganapin ang mga misa sa Linggo dahil sa malaking populasyon ng mga deboto sa dambana.
Ang Shrine ay nag-aalok ng Little Poland Museum na nagtatampok ng paglalarawan ng bahay at silong kung saan nakatira si Pope John Paul II, ang Chapel kung saan nagkaroon ng pangitain si Faustina Kowalska tungkol sa Banal na Awa at ang selda ng bilangguan ni Maximillian Kolbe kung saan siya ay namatay.
Parokya at Pandiyosesis na dambana ni San Juan Baustista (Caumpit)
Ang San Juan Bautista Parish Church, na lokal na tinukoy bilang isang simbahan ng Calumpit ay ang pinakamatandang simbahan sa Bulacan dahil ito ay itinayo noong 1572. Ang simbahan ng parokya, sa ilalim ng pagtangkilik ni San Juan Bautista, ay kabilang sa Roman Catholic Diocese ng Malolos sa ilalim ng Bikarya ni Santiago Apostol. Itinayo ito sa ilalim ng pangangasiwa ng Augustinian pari na si Fr. Diego Vivar-Ordoñez, ang simbahan ay naging isang saksi sa pakikibaka ng Pilipino laban sa pamamahala ng Espanya, Amerikano at Hapon. Sa loob ng simbahan ay isang lagusan na, ayon sa kasaysayan, ay ginamit ng mga pari sa panahon ng rehimeng Espanya upang itago ang ginto, mga estatwa ng relihiyon, at mga gayak na alahas na nakatago mula sa paningin ng mga nangangaso ng kayamanan. Gayundin, ito ay nasa tunel na ito kung saan inilibing ang mga rebolusyonaryo at Espanyol sa panahon ng giyera. Ito rin ang huling battlefield ni Gen. Tanaka (Japanese Imperial Army).
MGA MAKASAYSAYANG LUGAR SA BULACAN ni Julius Cesar Paje
MGA MAKASAYSAYANG LUGAR SA BULACAN
Alam naman nating lahat na ang Pilipinas ay punong-puno ng makasysayang lugar at pasyalan na talaga naming tatatak sa ating mga isipan na sagana sa kultura at kasaysayan kaya naman ating lalakbayin ang isa sa mga ito, ang lalawigan ng Bulacan.
Saan nga ba matatagpuan ang Bulacan?
Ang Bulacan ay isa sa mga lalawigan ng Pilipinas na makikita sa pangatlong rehiyon o gitnang Luzon.
Una nating lalakbayin ay ang Barasoain Church
Ang Barasoian Church ay matatgpuan sa Malolos,Bulacan at alam niyo ba na ang simbahang ito ay binuo ng mga Augustinian Missionaries para sa simbang romano noong 1500s – 1600s.
Noong 1898 sa ilalim ng dating pamhalaang rebolusyonaryo ang kabisera ng Pilipinas ay inilipat sa Malolos,Bulacan. Ang simbahan ay napili maging lugar ng unang kongreso ng Pilipinas, na mas kilala bilang Malolos Congress na pinamumunuan ni Don Pedro A. Paterno. Humantong ito sa pagbubuo ng saligang batas ng Malolos na pinagtibay noong 1899.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Ang susunod naman sa ating pupuntahan ay ang Biak na Bato.
Ang Biak na Bato ay
matatgpuan sa San Miguel, Bulacan at alam niyo ba na ang parke ay naka konekta
sa mga malalapit na municipalidad ng San
Idelfonso at Donia Remedios Trindad na napapalibutan ng 2,177 ektaryang lupa.
Ang kaisipan ng republika
ay nagsimula noong huling bahagi ng Himagsikang Pilipino na si Pangulong Emilio
Aguinaldo, pinalibutan ng mga kastila ang kanyang lugar sa Talisay,Batangas.
Nakalabas siya sa mga kastila at nag sama ng 500 tao at pumunta sa Biak na
Bato, sa pagdating ni Aguinaldo sa lugar ay umabot ang mga tao ng ibang
lalawigan at nagpabago ng kanilang hukbong pandigma.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Pangatlo sa ating destinasyon ay ang Kakarong de Sili Shrine.
Ang Kakarong de Sili Shrine ay matatagpuan sa Pandi,Bulacan at alam niyo ba na mayroong na may nakatagong silid dito kung saan pinaprusahan ang mga traydor na miyembro.
Dito sa Kakkarong de Sili Shrine naganap ang pinaka brutal na labanan sa Bulacan na umubos sa buhay ng di baba sa 2000 o mahigit kumulang 3000 katipunero. Dito rin itinatatag ang Republic of Real de Kakarong de sili noong taong 1896.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Ang huli naman nating pupuntahan ay ang Marcelo H. De Pilar Shrine.
Matatagpuan ang Marcelo H. Del Pilar Shrine sa Sitio Cupang, Brgy, San Nicolas, Bulakan, Bulacan na tinirhan ng isang bayani na si Marcelo H. Del Pilar na manunulat at editor ng isang sikat na isang sikat na pahayagang La Solidaridad.
Maraming pang makasaysayan at makabuluhang lugar sa Bulacan at ilan lamang ito doon kaya mas mainam kung kayo ang maglalakbay at pupunta sa mga lugar na ito upang madagdagan ang ating mga kaalaman tungkol sa nakaraan ng lalalwigang ito.
SANGGUNIAN: https://jeongui.wordpress.com/2018/01/05/i-juander-anu-ano-nga-ba-ang-historical-places-sa-lalawigan-ng-bulacan/
https://bulacan0.blogspot.com/2014/03/bulacan-ang-bulakan-ay-isa-sa-mga.html
MGA KAPISTAHAN AT KASIYAHAN SA BULACAN ni Raven Joy Barleta
Sa isang probinsya, hindi mawawala ang mga kapistahan at kasiyahan. Kung ikaw ay taga Bulacan, marahil alam mo na ang ilan sa mga kapistahan sa ating Probinsya. Halina’t tuklasin ang ilan sa mga kapistahan at Kasiyahan sa Bulacan.
Unang una na rito ang Libad Festival ng Calumpit na ginaganap tuwing ika-dalawampu’t tatlo ng Hunyo. Ito ay isang selebrasyon kung saan mayroong parada ng mahigit tatlumpung pinalamutiang pagoda na tinatawag na ‘’kasko’’ sa ilog ng Calumpit. Ito ay ginaganap isang araw bago ang aktuwal na kapistahan ng bayan bilang pagbibigay-pugay kay St. John the Baptist.
(https://aboutbulacan.weebly.com/blog/calumpit-libad-festival)
(https://en.wikipedia.org/wiki/Obando_Fertility_Rites#:~:text=The%20Obando%20Fertility%20Rites%20are,in%20Obando%2C%20Bulacan%2C%20Philippines.)
Ikatlo ay ang Halamang Dilaw Festival ng Marilao na ginaganap tuwing Mayo. Hango ito sa salitang “Marilaw” o madilaw. Ito naman ay ang kapistahan para sa pasasalamat sa kalikasan kung saan nagkakaroon ng street dance at iba pang kasiyahan.
Ikatlo ay ang Halamang Dilaw Festival ng Marilao na ginaganap tuwing Mayo. Hango ito sa salitang “Marilaw” o madilaw. Ito naman ay ang kapistahan para sa pasasalamat sa kalikasan kung saan nagkakaroon ng street dance at iba pang kasiyahan.
(https://www.hellotravel.com/events/halamanan-festival)
Ang susunod naman na kapistahan ay ang Horse Festival o mas kilala sa tawag na Salubong Festival ng Plaridel na ginaganap mula ika-dalawampu’t siyam hanggang ika-tatlumpu ng Disyembre. Ito ay apat na aang taon nang tradisyong selebrasyon para sa kapistahan ni St. James the Apostle kung saan pumaparada ang mga kabayo mula sa Baranggay Sipat at bayang ng Poblacion hanggang sa umabot sa simbahan para sa 12 noon mass.
Ang susunod naman na kapistahan ay ang Horse Festival o mas kilala sa tawag na Salubong Festival ng Plaridel na ginaganap mula ika-dalawampu’t siyam hanggang ika-tatlumpu ng Disyembre. Ito ay apat na aang taon nang tradisyong selebrasyon para sa kapistahan ni St. James the Apostle kung saan pumaparada ang mga kabayo mula sa Baranggay Sipat at bayang ng Poblacion hanggang sa umabot sa simbahan para sa 12 noon mass.
(https://plaridelsite.wordpress.com/2016/10/20/plaridel-horse-festival/)
Isa pa sa kasiyahang ginaganap sa Bulacan ay ang Pagoda Festival ng Bocaue tuwing unang lingo ng Hunyo. Ipinagdiriwang sa pistang ito ang pagkakatuklas ng mahimalang krus na nakalutang sa Ilog ng Bocaue 200, mga taon na ang nakalilipas. Sa araw ng Pagoda sa Wawa, isang kopya ng krus na pinagpakuan ni Hesukristo ang ipinuprusisyon habang nakasakay sa isang pagodang pinalamutian at ginagabayan ng mga bangkang makukulay. Pinaparangalan ng prusisyon at ng nobena ang Banal na Krus ng Bocaue, Bulacan na mas nakikilala bilang Krus ng Wawa. Isang trahedya ang nangyari kung saan noong taong 2014 ay 150-200 lamang ang maaaring sumakay sa pagoda.
Susunod naman ay ang Carabao Festival ng Pulilan na ginaganap tuwing ika-labing apat ng Mayo. Ayon sa mga Pulileño, ang Carabao Festival ay isang pagdiriwang ng pasasalamat sa kanilang patron, si San Isidro Labrador. Bilang pagkilala, sa pagdaraos ng parada ay lumuluhod ang mga kalabaw sa tuwing tatapat o bago tumapat sa simbahan. Layunin niyo na mapaunlad ang turismo ng bawat lugar na pagdarausahn nito.
Ang sumunod na kasiyahan ay ang Singkaban Festival ng lalawigan ng Bulacan. Tradisyon na ng mga Bulakenyo na ganapin ito sa loob ng isang linggo, buwan ng Setyembre. Ang Singkaban Festival ay ang pinakamahaba at pinakamalaking pistang ipinagdiriwang sa Bulacan. Sinasabing ito rin ang Ina ng mga Pista sa Bulacan sapagkat nagsasama-sama dito ang iba’t ibang pista o tradisyon ng mga bayan tulad ng Gulay Festival ng San Ildefonso, Halamanan Festival ng Guiguinto, Buntal Hat Festival ng Baliwag, Goto Festival ng Plaridel, Minasa Festival ng Bustos, Baro’t Saya Festival ng Pandi, Carabao Kneeling Festival ng Pulilan at iba pa.
At ang huli ay ang Angel Festival ng San Rafael na ginaganap tuwing ika-dalawampu’t siyam ng Setyembre. Ito naman ay isang parada kung saan nagkakaron ng street dance at ang mga residente rito ay nagsusuot ng bihis na pang Anghel bilang pagbibigay galang sa Pitong Arkanghel at isa rito ay si Saint Rafael. Sa higit isang libong residente na nakasuot nito ay nagmumukhang tila ang langit ay bumaba sa kanilang bayan. Ayan ay ilan lamang sa mga kapistahan at kasiyahan na dinaraos sa Bulacan.
(https://www.a1-philippine-travel-asia.com/bocaue-pagoda-festival.html)
(https://www.amaialand.com/news-and-events/carabao-festival-pulilan-bulacan/#:~:text=The%20Carabao%20Festival%20is%20a,to%20these%20ever%2Dhelpful%20animals.)
Ang sumunod na kasiyahan ay ang Singkaban Festival ng lalawigan ng Bulacan. Tradisyon na ng mga Bulakenyo na ganapin ito sa loob ng isang linggo, buwan ng Setyembre. Ang Singkaban Festival ay ang pinakamahaba at pinakamalaking pistang ipinagdiriwang sa Bulacan. Sinasabing ito rin ang Ina ng mga Pista sa Bulacan sapagkat nagsasama-sama dito ang iba’t ibang pista o tradisyon ng mga bayan tulad ng Gulay Festival ng San Ildefonso, Halamanan Festival ng Guiguinto, Buntal Hat Festival ng Baliwag, Goto Festival ng Plaridel, Minasa Festival ng Bustos, Baro’t Saya Festival ng Pandi, Carabao Kneeling Festival ng Pulilan at iba pa.
(https://www.hellotravel.com/events/singkaban-festival)
At ang huli ay ang Angel Festival ng San Rafael na ginaganap tuwing ika-dalawampu’t siyam ng Setyembre. Ito naman ay isang parada kung saan nagkakaron ng street dance at ang mga residente rito ay nagsusuot ng bihis na pang Anghel bilang pagbibigay galang sa Pitong Arkanghel at isa rito ay si Saint Rafael. Sa higit isang libong residente na nakasuot nito ay nagmumukhang tila ang langit ay bumaba sa kanilang bayan. Ayan ay ilan lamang sa mga kapistahan at kasiyahan na dinaraos sa Bulacan.
(http://sanrafael.gov.ph/what_to_see/festival/#:~:text=Every%20year%2C%20the%20municipality%20celebrates,one%20of%20the%20Seven%20Archangels.)
Subscribe to:
Comments (Atom)
-
Mariano Ponce (Baliuag Bulacan) Si Mariano Ponce ay ipinanganak noong Marso 23 1863 at namayapa noong Mayo 23, 1918. Isa si Mariano Ponce... -
Sa isang probinsya, hindi mawawala ang mga kapistahan at kasiyahan. Kung ikaw ay taga Bulacan, marahil alam mo na ang ilan sa mga kapistahan... -
Naririto ang listahan ng mga namuno sa lalawigan ng Bulacan mula nang maitatag ito bilang opisyal na lalawigan ng Republika ng Pilipinas. Ha...